Kerkelijke eenheid en ondersteuning predikanten

Impressie van de online vergaderingen van 31 oktober

Op Hervormingsdag is het passend om een vergadering te openen met Psalm 46. Maar niet alleen de datum, ook de tijd waarin we leven vraagt om een bekrachtiging van de belijdenis: een vaste burcht is onze God. Hij is ons enige houvast. Met woorden van die strekking opende Frans Schippers afgelopen zaterdag de digitale vergaderdag van de synode en de landelijke vergadering. Later werden ze door Melle Oosterhuis herhaald en onderstreept.

De drie achtereenvolgende online vergaderingen van 31 oktober werden in clusters gehouden, wat wil zeggen dat telkens ongeveer een derde van de afgevaardigden aan de besprekingen deelnam. De clusters bereidden de finale besluitvorming door de complete vergadering grotendeels voor. Besluiten die in deze clustervergaderingen zijn genomen, moeten dus op een later tijdstip nog definitief worden bekrachtigd. Inhoudelijke bespreking is dan in principe niet meer nodig.

De bijeenkomsten van 31 oktober stonden voor een groot deel in het teken van contacten met andere protestantse/gereformeerde kerken binnen Nederland. Een gezamenlijk deputaatschap/commissie vanuit GKv en NGK (DKE/CCS) onderhoudt die contacten op verschillende niveaus, en werkt actief aan het uitbreiden en verstevigen ervan. Over hun werk van de afgelopen jaren hebben ze uitgebreid gerapporteerd aan lv en synode. Dat rapport met de bijbehorende besluitteksten stond centraal in twee van de drie zittingen. Het rapport kunt u hier vinden. Op deze pagina staan onder nr. 41 nog meer rapporten van DKE en CCS.
Behalve over contacten met andere protestantse/gereformeerde kerken in Nederland werd er gesproken over de manier waarop predikanten ondersteund en begeleid worden, en hoe die begeleiding beter gestructureerd kan worden.

Gemeenschap der heiligen
Drie vertegenwoordigers van verschillende kerken voerden het woord. Br. Martin den Heijer (CGK) was de eerste, en hij draaide er niet omheen: de band tussen zijn kerkgenootschap en de GKv en NGK is er de laatste jaren niet warmer op geworden. In het verleden waren er toenadering en vertrouwen, maar een aantal omstandigheden werken nu belemmerend. Den Heijer noemde het feit dat de CGK geen heil ziet in een gezamenlijke Gereformeerde Theologische Universiteit, het verschil van inzicht over de afvaardiging naar meerdere vergaderingen vanuit samenwerkingsgemeenten en het feit dat nu ook in de GKv ruimte is voor vrouwelijke ambtsdragers. ‘We zijn achterop geraakt,’ aldus Den Heijer, ‘en dat doet pijn.’ Tegelijk is er de realiteit dat ongeveer 1/3 van de CG-kerken onderdeel is van een samenwerkingsgemeente met NGK en/of GKv.
Voorzitter Frans Schippers riep in antwoord op de woorden van Den Heijer op om elkaar te blijven zoeken, om met elkaar in gesprek te blijven. En vooral: ‘Laten de plaatselijke kerken niet het kind van de rekening worden.’ Hij groette namens de lv/gs de broeders en zusters in de CGK.

Oecumenisch akkoord
Ds. Kersten Bijleveld sprak namens de vGKN, een klein kerkverband van voorheen gereformeerd-synodale kerken die bij het ontstaan van de PKN als zelfstandig kerkverband verdergegaan zijn. Hij noemde de eenheid van het lichaam van Christus van het allergrootste belang. Ook de omvang van het kleine kerkverband, dat nu uit vijf plaatselijke kerken bestaat, noopt tot samenwerking met andere kerken. Met de NGK is inmiddels een oecumenisch akkoord gesloten. Zo’n band ook met de GKv aangaan ligt in de lijn der verwachting. Frans Schippers is blij om met de vGKN samen op weg te gaan en wenst hun Gods zegen.

Later op de dag spreekt ds. Marco Batenburg namens de PKN de afgevaardigden toe. Hij is blij met de zoektocht naar eenheid. De PKN heeft de nodige ervaring met hereniging, ook dat er daardoor ruimte ontstond voor inhoudelijke verdieping en een meer missionaire focus. Hij refereert aan een gezamenlijke roeping en roept op om te investeren in ontmoetingen tussen christenen. ‘Het is hoog tijd om elkaar de hand te reiken. Wie bij Christus hoort, hoort bij elkaar.’ Batenburg wenst GKv en NGK, op weg naar hereniging, wijsheid, vreugde en volharding toe.

Behalve dat er ruimte was voor deze (digitale) ontmoetingen werden er door de vergadering ook principebesluiten genomen, waarop dus plenair alleen nog in dringende gevallen teruggekomen kan worden. Die besluiten betreffen onder andere het over en weer beroepen van CGK-predikanten in de GKv; het eerder genoemde oecumenisch akkoord met de vGKN en de instelling van een commissie Verzoening en Recht, om situaties tussen NGK en GKv uit het verleden die nog steeds pijn en verdriet opleveren, een plek te geven; het over en weer voorgaan van NGK-, PKN-, en GKv-predikanten in elkaars gemeenten en de deelname aan een nieuwe stuurgroep Nationale Synode. De besluiten zijn allemaal terug te vinden in het genoemde DKE/CCS-rapport.

Predikantszaken
Er bestaat een veelheid aan organisaties die zich inzetten voor de ondersteuning en doorstroming van predikanten. Een commissie heeft zich in dit speelveld verdiept en stelt voor om in de komende tijd te gaan werken aan een vereenvoudiging en reorganisatie daarvan. Dat is een van de uitkomsten van het middagoverleg, waarin deputaten predikantszaken en deputaten advies en bijstand rapporteerden over hun werk. Hun rapporten en de aangenomen besluiten zijn hier te vinden onder nr. 34. Een belangrijk besluit is dat een predikant niet per se meer voor het leven en voltijds aan zijn ambt gebonden hoeft te zijn. Een ander besluit betreft een screening van theologiestudenten die met de predikantsmaster willen beginnen op geschiktheid voor het ambt van predikant. De kosten daarvoor zal de TU zelf moeten dragen.

Digitaal
Met dankbaarheid wordt geconstateerd dat deze digitale vergaderdag zonder al te grote technische problemen is verlopen. De onderlinge interactie is noodgedwongen wel beperkt. Om met een van de afgevaardigden te spreken: zien dat een ander instemmend knikt als je spreekt, lukt in deze setting niet.
Op 6 en 7 november wordt er D.V. opnieuw vergaderd. Ook dan is de vergadering via deze website te volgen voor belangstellenden.